هنر مصرف صحيح

آب در جهان

نويسنده: سيد جعفر فاطمي نوش آبادي | سه شنبه 18 اسفند 1388 ساعت 1:52 AM |

بخش عمد ه ای از آبهای موجود درجهان بر اثر فعل و انفعالات ناشی از شکل گیری ستاره ها بوجودآمده است. براثرتشکیل ستارگان مقادیر بسیاری زیادی گاز و گرد وغبار در فضا منتشرشد و آب در اثر تراکم این گازها شکل گرفت.

دانشمندان در ابرهای میان ستاره ای کهکشان را شیری آب یافته اندو به احتمال زیاد در سایر کهکشانها نیز آب وجود دارد.دلیل وجود آب در کهکشانها باز می گردد به عناصر تشکیل دهنده آب ( هیدروژن و اکسیژن ) که به مقادیر زیاد در عالم موجودند.

بخار آب در جو سیارات منظو مه شمسی به شرح زیر تخمین زده می شود:

در جو عطارد حدود ۳/۴ درصد

در جو زهره حدود ۰۰۰۲/ درصد

در جو زمین متغیراست و بستگی به شرایط آب و هوائی دارد

در جو مریخ حدود ۰۳/ درصد

در جو مشتری در حدود ۰۰۴ / درصد

در زحل تنها در یخها

در یکی از قمرهای زحل حدود ۹۱ درصد

در سال ۲۰۰۸ مقداری آب در سطح ماه یافت شد که این مقدار آب از طریق دستگاهی که فضا پیمای آپولو در سال ۱۹۷۱ در سطح ماه قرار داده بود بدست آمد.

(0) نظرات

مصرف آب در آلمان

نويسنده: سيد جعفر فاطمي نوش آبادي | سه شنبه 18 اسفند 1388 ساعت 1:49 AM |

فرهنگ مصرف در آلمان نهادینه شده و نحوه استفاده ازحامل های انرژی ، منابع زیست محیطی و تجدید ناپذیر می تواند الگوی خوبی برای توسعه هر کشوری باشد.از آنجائیکه بحث ما مرتبط بامصرف آب است نگاهی اجمالی به وضعیت آب و فاضلاب در آلمان خواهیم داشت تا مسیر توسعه این کشور را بهتردرک کنیم.

مقدار لیتر مصرفی سرانه آب، شاخصی برای تعیین میزان بالا و پایین رفتن سطح بهداشت عمومی، شرایط و کیفیت زندگی در جامعه است. میزان مصرف آب در آلمان تابع شرایط اقتصادی ، اجتماعی و محیطی است . بعد خانوار ، میانگین دما ومیزان بارندگی از عوامل اثرگذار بر مصرف آب محسوب می شوند. در آلمان آب بهای دریافتی پوشش دهنده هزینه ها است ودرصد افزایش یا کاهش آب بها وابسته به هزینه ها ی تولید، استحصال و سیستم توزیع است.

درسالهای اخیر جمعیت خانوار ها در آلمان رو به کاهش نهاده و به طور متوسط به 2 نفر تقلیل یافته است ( کاهش 25 درصدی) ؛ این کاهش سبب افت مصرف آب خانگی شده است . بارندگی در فصل تابستان عامل دیگری است در کاهش مصرف آب در ماههای گرم سال و در نهایت کاهش دما نیز باعث پائین آمدن نرخ مصرف می شود.

در کشور آلمان میانگین مصرف روزانه آب درایالتهای مختلف متفاوت است به گونه ای که میزان مصرف در ایالتهای غربی با میزان مصرف در ایالتهای شرقی که به تازگی به آلمان فدرال ملحق شده اند متفاوت است. به طور متوسط هر شهروند ساکن در ایالتهای غربی 126 لیتر آب درشبانه روز مصرف می کند در حالیکه این مقدار برای یک شهروند ساکن ایالتهای شرقی در حدود 93 لیتر است که در مقایسه با 15 کشور اتحادیه اروپا یکی از کمترین میزانهای مصرف است.( پائین ترین نرخ سرانه مصرف آب در اروپا 115 لیتردر روز برای کشور بلژیک وبالاترین نرخ مصرف روزانه 256 لیتر متعلق به اسپانیا است.( EWA 2002 )

از سوی دیگر در دو دهه گذشته مصرف آب خانگی دچار تغییرات اساسی شده است و میانگین مصرف آب که در دهه 1990 روزانه 140 لیتر بوده است به حدود 120 لیتر در سال 2004 کاهش یافته است.

میزان سرانه مصرف آب در سال1990 در حدود 145 لیتر ، در سال 1995 در حدود 132 لیتر،در سال 2000 در حدود 129 لیتر و سال 2005 به حدود 127 لیتر رسیده است. با بررسی نمودار ، کاهش 18 تا 20 لیتر مصرف روزانه آب رادر یک دوره 15 ساله شاهد هستیم که با توجه به جمعیت آلمان( 82 میلیون نفر) روزانه در حدود 1میلیارد و چهارصد میلیون لیتر آب در هر روز صرفه جوئی شده است.

حدود 600 ناحیه تامین آب و فاضلاب بیش از 39 میلیون نفر از جمعیت شهری را تحت پوشش قرار می دهند .در آلمان 6383 شرکت در بخش آب و 9994 شرکت در بخش فاضلاب مشغول به فعالیت هستند ( ازاین تعداد بیشتر از 100 شرکت بزرگ آب و 900 شرکت بزرگ فاضلاب وجود دارد)
این شرکت ها ترکیبی از بخشهای عمومی وخصوصی هستند . بیشتر شرکتهای فعال درزمینه فاضلاب ازنوع عمومی و اکثر شرکت های فعال در بخش آبازنوع شرکت های خصوصی می باشند . در سال 2002 پارلمان آلمان قانون آزادسازی بیشتر در بخش آب وفاضلاب را برای رقابتی تر شدن بازار ، جهت دهی مصرف و مدرن شدن هر چه بیشترزیر ساخت ها تصویب نمود. تعیین قیمت خدمات شرکت های آب وفاضلاب درآلمان تابعی از هزینه ها ی تمام شده است. براین اساس در سال 2005 میانگین قیمت هر متر مکعب آب مصرفی 81/1 یورو و قیمت هر متر مکعب فاضلاب 14/2 یورو بوده است ؛ در مجموع هر خانوارآلمانی به ازاء یک متر مکعب خدمات آب وفاضلاب مبلغی معادل 5 یورو می پردازد . با این حساب به ازاء هر مترمکعب خدمات آب وفاضلاب ، یک مشترک آلمانی پولی بیش از 43 برابر یک مشترک ایرانی می پردازد .

منبع Working Paper Sustainability and Innovation : No. S 3/2007

(0) نظرات

مصرف بهينه آب

نويسنده: سيد جعفر فاطمي نوش آبادي | سه شنبه 18 اسفند 1388 ساعت 1:47 AM |

مصرف بهينه آب
آب زير بناي سلامتي و حيات انسان است . وقتي شير آب را در خانه باز مي كنيد و آب سرد و زلالي جاري مي شود ‍كمتر به كمبود آن فكر ميكنيد .
متاسفانه 5/2 از مردم نيا از آب سالم محرومند . طبق اعلام سازمان جهاني بهداشت روزانه 30 هزار نفر از مردم دنيا به علت كمبود آب سالم و بهداشتي ميميرند . در واقع مثل اين است كه در مجاورت و همسايگي من و شما هر روز مردم يك شهر 30 هزار نفري از فقدان آب بهداشتي جان مي سپارند ! و برابر با آمار سازمان جهاني بهداشت 80%‌از بيماريهايي كه مردم دنيا از آنها رنج مي برند به طور مستقيم مربوط به عدم تامين آب بهداشتي و كافي است . خود ما بزرگترين دشمن خويش هستيم زيرا همين آب هاي موجود را نيز آلوده و غير قابل استفاده مي كنيم و يا اين ماده با ارزش براي حيات را با مصرف بي رويه هدر مي دهيم . اين كار باعث تقسيم ناعادلانه آب براي بشر شده و هستي و تعدادي از افراد بي گناه را به خطر مي اندازد .

روش هاي مصرف بهينه آب در خانه
-- باهر دقيقه دوش گرفتن بين 20-40 ليتر آب مصرف مي شود.
بنابراين بهتر است زمان مورد نياز براي دوش گرفتن را كاهش دهيم و استفاده از وان نيز ضروري است .
-- مي توانيم با استفاده از ليوان آب ، دندانهاي خود را مسواك بزنيم و هنگام مسواك زدن جريان آب را قطع كنيم .
هنگام وضو گرفتن شير آب را بدون استفاده باز نگذاريم .
-- مواظب خرابي سيفون توالت ها باشيم چون در صورت خرابي حدود 150 ليتر در شبانه روز آب هدر مي رود .
-- چكه كردن و نشت آب از شير و لوله ها موجب هدر رفتن مقدار زيادي آب در هر 24 ساعت مي شود . پس همواره شيرها را بررسي كرده و در صورت خرابي در مورد رفع اين مشكل و تعويض واشر آن ها اقدام نمائيم .
-- هنگام شستن ميوه و سبزي شير آب و راه خروجي ظرفشويي را بسته و آن را تا نيمه پر از آب نموده و سپس سبزي و ميوه را در آن خيسانده و ضد عفوني نموده در پايان سبزي ها را با دوش مخصوص آبكشي كنيم .
-- ماشين لباسشويي را با حداكثر ظرفيت مورد استفاده قرار دهيم . به اين معني كه هنگامي از آن استفاده كنيم كه لباس به اندازه كافي جمع شده باشد و درنتيجه ماشين با ظرفيت كامل كار كند .
-- چند بطري آب آشاميدني در يخچال بگذاريم تا ناچار نشويم شير آب را براي خنك شدن باز گذاشته و مقدار قابل توجهي آب را هدر دهيم . استفاده از يخ نيز مفيد خواهد بود .
-- باغچه را تنها در ساعات خنك روز آبياري كنيم . اين كار از رشد گياهان انگلي جلوگيري مي كند و تبخير آب را به حداقل مي رساند .
-- گذرگاه و پله ها را با جارو پاكيزه نگه داريم . اگر اين كار را با شيلنگ انجام دهيم مقدار زيادي آب به هدر خواهد رفت .
-- براي شستن اتومبيل از چند سطل آب به جاي شيلنگ استفاده كنيم .
-- كولر آبي را بازديد كنيم و در صورت اتلاف آب شيرهاي شناور بادوام و محكم به كار ببريم .
-- معمولاً كودكان بازي با آب را دوست دارند و مقدار زيادي آب را هدر مي دهند . بنابراين توصيه مي شود كودكان با آب بازي نكنند.
-- در فصل تابستان و به خصوص در گرمترين ساعات روز كه مصرف آب بيشترين حد خود را دارد سعي كنيد مصارف غير ضروري را كاهش دهيد تا آب به همه تعلق گيرد و فشار آن كاسته نشده و يا قطع نگردد .
-- با استفاده از يك آجر و يا بطري ظرفيت سيفون و يا فلاش تانك توالت را كاهش دهيم .
-- آب را دور نريزيد مگر اينكه مطمئن شويد ديگر نمي توان آن را مصرف كرد . مطمئناً مصرف بي رويه آب بي توجهي به ديگران و صرفه جويي به معني مصرف متعادل است نه كاهش مصارف ضروري از همين امروز به فكر صرفه جويي در مصرف آب تصفيه شده باشيم و در پايان هر روز از خود بپرسيم كه امروز چقدر صرفه جويي كرديم ؟

چه بايد كرد ؟
در مصرف آب تصفيه شده ، صرفه جويي نماييد كه ساير هموطنان ما نيز بتوانند از آن استفاده نمايند زيرا مصرف بي رويه آب نه تنها بحران كم آبي را تشديد مي كند ، بلكه موجب توليد فاضلاب بيشتري شده و مشكلات زيست محيطي و اقتصادي فراواني را در دفع بهداشتي بودن آن اطمينان داشته باشيد .
-- از آلوده نمودن آب رودخانه ها و ساير آب هاي سطحي به هر طريق ممكن بپرهيزد .
و به هيچ عنوان زباله و يا فاضلاب را به داخل آب ها نريزيد .
-- از آب رودخانه ها براي آشاميدن استفاده نكنيد و در صورت نياز آن را بجوشانيد .
-- به جاي استفاده از كودهاي شيميايي بهتر است از كودهاي طبيعي ضد عفوني شده استفاده نماييد .
-- در مواردي كه امكان پذير است از وسايل كاهش دهنده مصرف نظير شيرهاي قطع و وصل ،‌ سر شيرهاي پودر كننده و شيرهاي فشار شكن استفاده نماييم .

الگوي مصرف

آب مصرفی هر فرد در شبانه روز مي تواند 150 ليتر باشد .

-- آبياري باغچه و نظافت خانه 10 ليتر

-- آشاميدني 5 ليتر

-- پخت و پز 15 ليتر

-- لباسشويي 20 ليتر

-- دستشويي 30 ليتر

-- كولر و تهويه 5 ليتر

-- استحمام 50 ليتر

-- ظرفشويي 15 ليتر

(0) نظرات

باشگاه فرهنگيان به عنوان مصرف‌كننده نمونه معرفي شد

نويسنده: سيد جعفر فاطمي نوش آبادي | سه شنبه 18 اسفند 1388 ساعت 1:40 AM |

در دومين سمينار مديريت مصرف برق ادارات
باشگاه فرهنگيان به عنوان مصرف‌كننده نمونه معرفي شد

در سال اصلاح الگوي مصرف در دومين سمينار مديريت مصرف برق ادارات با رويكرد جابه‌جايي ساعت پيك بار در سازمان‌هاي اداري، باشگاه فرهنگيان به عنوان مصرف‌كننده نمونه در سطح شهر تهران معرفي شد.

به گزارش مركز اطلاع‌رساني و روابط عمومي وزارت آموزش و پرورش، در بخشي از لوح اهدايي وزارت نيرو آمده است: مفتخريم در اين سال كه مزين به شعار اصلاح الگوي مصرف گرديد، شما را به عنوان يكي از مصرف‌كنندگان نمونه و ساعي در رعايت الگوي مصرف معرفي و بدين وسيله مراتب قدرداني خود را اعلام نماييم.

(0) نظرات

آماری از الگوی مصرف فعلی

نويسنده: سيد جعفر فاطمي نوش آبادي | شنبه 15 اسفند 1388 ساعت 4:06 PM |

با توجه به اینکه امسال از سوی مقام معظم رهبری سال بهینه سازی الگوی مصرف نام گذاری شده است بر آن شدیم تا آماری از الگوی مصرف فعلی را ارائه دهیم تا به اهمیت این موضوع و توجه هر چه بیشتر به آن بپردازیم:

مقام اول در مصرف نوشابه و نان در دنیا، سرانه ۱۰ برابری در مصرف انرژی نسبت به اروپائیها، رتبه سوم مصرف گاز در جهان ، نوزدهمین كشور مصرف كننده برق در دنیا و قرار گرفتن در رتبه بیستم كشورهای پر مصرف دارو ، همه و همه از جمله آثار الگوی نامناسب مصرف در كشور ما است كه جز به هدر دادن منابع و سرمایه های كشور نتیجه دیگری به دنبال ندارد.

باید پذیرفت كه اصلاح فرهنگ مصرف به معنای افزایش یا كاهش مصرف نیست بلكه به معنی درست مصرف كردن است.

نگاهی گذرا به میزان مصرف برخی اقلام بهتر بیانگر عمق مسئله است.

● ایرانی ها نان و نوشابه‌خورترین مردم جهان

سرانه مصرف نوشابه‌های گازداردر ایران ۴۲ لیتر است.با مقایسه این آمار با آمار دیگر كشورهای جهان به این نتیجه می‌رسیم كه ما در سرانه مصرف نوشابه‌های گازدار مقام اول را در جهان پیدا كرده‌ایم درحالی كه میانگین مصرف نوشابه‌های گازدار در دنیا برای هر فرد ۱۰ لیترمی باشد .

مجید پارسانیا مدیر عامل شركت بازرگانی دولتی ایران در خصوص میزان مصرف نان اظهارداشت: مردم ما پرمصرف‌ترین مردم جهان در مصرف گندم و نان هستند و با سرانه ۲۰۰ كیلو بالاترین مصرف سرانه نان را در جهان دارا هستیم.

و اما در مقوله انرژی ، كشور ما جزو پرمصرف ترین كشورهای دنیاست اما به لحاظ اینكه ایران از ذخایر غنی نفت و گاز برخوردار است تاكنون اثرات منفی مصرف خارج از حد متعارف جهانی خود را نشان نداده است. اما برای تحلیل بهتر این مقوله می توان توجه ویژه ای به آمارهای موجود در این زمینه داشت.

● مصرف سرانه انرژی ایران ۱۰ برابر اروپاست

مدیرعامل سازمان بهینه سازی مصرف سوخت معتقد است: میزان مصرف انرژی در ایران ۱۰ برابر اروپاست.

وی با اشاره به اینكه شدت مصرف انرژی در ایران بالاترین رقم را برخوردار است، تصریح می كند: شدت مصرف انرژی در ایران ۱۵ برابر ژاپن، ۱۰ برابر اتحادیه اروپا و هشت برابر آمریكاست.

كاظمی علت شدت مصرف انرژی در ایران را اعلام یارانه های بدون دلیل و منطقی می داند و راهكار برون رفت از این اوضاع را اصلاح راندمان مصرف انرژی در سه بخش ساختمان و مسكن، حمل ونقل و صنعت اعلام می كند.

بر اساس مطالعات مركز تحقیقات استراتژیك مجمع تشخیص مصلحت نظام، مصرف انرژی در ایران ۱۷ برابر كشور ژاپن، ۴ برابر كانادا و ۲ برابر چین است و مصرف سرانه انرژی به میزان ۶۱/۱ تن معادل نفت خام است و رشد سالانه مصرف انرژی دربخش خانگی و تجاری ۷۶/۱۰ درصد، بخش صنعت ۹۶/۱۱ درصد، بخش حمل و نقل ۶۵/۸ درصد، بخش كشاورزی ۷۵/۳ درصد، نیروگاهها ۶۷/۸ درصد و در پالایشگاهها ۵۰/۰ درصد است.

همچنین مصرف فرآورده‌های عمده نفتی (گاز مایع،‌ بنزین،‌ نفت سفید، نفت گاز و نفت كوره) طی سالهای ۱۳۸۴-۱۳۷۶ بطور متوسط دارای رشدی معادل ۵/۲ درصد‌ در سال بوده است و طی دهه گذشته مصرف بنزین در كشور سالانه ۴/۸ درصد‌ افزایش یافته است.

● رتبه سوم در مصرف گـــاز جهان

ایران با مصرف ۱۰۸ میلیارد مترمكعب گاز در سال رتبه سوم را در دنیا دارد.

سهم گاز طبیعی در تامین انرژی مصرفی كشور در بخش خانگی و تجاری و عمومی ۵/۵۹ درصد، بخش صنعت ۱/۵۲ درصد، بخش حمل و نقل ۸/۰ درصد، بخش نیروگاه ها ۲/۷۲ درصد و بخش پالایشگاهها ۶/۹۱ درصد است . این در حالیست كه سهم گاز در سبد مصرف انرژی های فسیلی ۶۰ درصد است كه تا پایان برنامه چهارم این رقم به ۶۳ و در سال ۱۴۰۳ به ۷۱ درصد افزایش می‌یابد.

● ایران نوزدهمین كشور پرمصرف بـــــــرق دنیا

طبق آمار ارائه شده توسط آژانس اطلاعات انرژی امریكا ایران در سال ۲۰۰۷ میلادی نوزدهمین مصرف كننده برق در جهان بود و در سال گذشته میلادی حدود ۱۴۵ میلیارد كیلو وات برق مصرف كرد. ایران در زمره بیست و پنج كشور پر مصرف برق در جهان است و این مصرف بالا در كنار جمعیت ۷۰ میلیون نفری سبب شده تا سرانه مصرف برق در كشور بسیار بالا باشد.

● مصرف انرژی در بخش حمل و نقل

مصرف انرژی در بخش حمل و نقل كشور در سال ۸۴ ، ۲۵۵ میلیون بشكه معادل نفت خام بوده است.مصرف بنزین در بخش حمل و نقل ۱۴۱ میلیون بشكه معادل نفت خام و نفت گاز ۱۰۳ میلیون بشكه معادل نفت خام در سال ۸۵ گزارش شده است.برآوردها نشان می‌دهد در صورت ادامه وضعیت كنونی،‌ مصرف انرژی تا سال ۲۰۲۰ در بخش حمل و نقل در ایران به ۵۷۵ میلیون بشكه معادل نفت خام و انتشار گاز Co ۲ به ۲۴۰ میلیون تن در سال می رسد.

● سرانه مصرف آب تهرانی ها ۳۰۰ لیتر در شبانه روز

بر اساس گزارش توسعه انسانی سازمان ملل در سال ۲۰۰۶ در كشورهای در حال توسعه یك نفر از هر پنج نفر -یعنی ۱/۱ میلیارد نفر - به آب سالم دسترسی ندارد و ایران فقط ۳۶/۰ درصد منابع آبی جهان را دراختیاردارد .

بنابر این گزارش رقم متوسط سالانه برداشت آب برای نیازهای مصرفی ۴/۱ میلیارد متر مكعب بوده است كه ۷/۹۳ درصد آن برای مصارف كشاورزی استفاده می‌شود.

بر اساس آخرین آمارهای بانك جهانی كاهش سالانه منابع داخلی آب شیرین در ایران ۳/۶ برابر نرم جهانی است و سرانه مصرف شهروندان تهرانی ۳۰۰ لیتر در شبانه روز برآورد شده است .

● ایران جزو ۲۰ كشور نخست مصرف دارو در دنیا

ایران به لحاظ مصرف دارو، جزء ۲۰ كشور نخست دنیاست و در آسیا بعد از چین مقام دوم را دارد.

ایرانی‌ها ۱۰ تا ۱۵ درصد مجموع داروهای كشور را به صورت خودسرانه و بدون مشورت با پزشك مصرف می‌كنند.هر ایرانی سالانه ۳۳۹ عدد دارو مصرف می‌كند كه بیش از استاندارد جهانی است .میانگین داروهای تجویزشده در نسخه هر بیمار ایرانی حدود ۶/۳ قلم است و مصرف سرانه داروهای تزریقی در ایران در سال گذشته ۴/۱۱ بوده كه حدود چهاربرابر میانگین مصرف سرانه كشورهای در حال توسعه است.

● رشد ۷۸ درصدی مصرف كود و سموم

كودها و سموم شیمیایی دفع آفات نباتی از مهمترین منابع آلودگی آب ناشی از فعالیتهای كشاورزی هستند.

طی دهه گذشته مقدار كود توزیع شده ۵۳ درصد رشد داشته است و عرضه سموم شیمیایی در ۱۰ سال گذشته رشد ۷۸ درصد را نشان می دهد.

● در تولید زباله هم اولیم

فرهنگ نادرست مصرف باعث افزایش تولید زباله می شود بطوریكه روزانه بیش از ۵/۳ میلیون تن زباله در جهان تولید می‌شود كه سهم كشور ما از این میزان ۵۰ هزار تن است و سالانه ۱۸ میلیون تن زباله در كشور تولید می‌شود.

بنابر مطالعات صورت گرفته در مركز تحقیقات استراتژیك مجمع تشخیص مصلحت نظام سرانه تولید زباله هر ایرانی روزانه ۷۰۰ گرم است و زباله‌های تولیدی روزانه ۴۰۰ میلیون و سالانه ۱۴۶ میلیارد تومان به اقتصاد كشور خسارت می‌زند.

بنابر این گزارش در حال حاضر تنها ۷ درصد از سیستم جمع‌آوری زباله در كشور مكانیزه است ۷۰ درصد زباله‌های تولیدی تلمبار شده، ۲۴ درصد به صورت غیربهداشتی دفن و تنها ۴ درصد دفن بهداشتی می‌شوند.

از آنجا كه حركت های فرهنگی جزو حركت های لاك پشتی و كند محسوب می شوند رسیدن به یك هدف كلان فرهنگی نیاز به هماهنگی سیاست های چند دوره ۴ ساله دولتی دارد و باید به اصلاح فرهنگ مصرف به عنوان یك طرح ملی و دراز مدت نگاه كرد.

بی شك تغییر الگوی مصرف عمومی می تواند باعث صرفه جویی در بسیاری از هزینه های دولت شود، سهمیه بندی بنزین می تواند یكی از تجربه های موفق در این زمینه باشد كه دولت نهم موفق به اجرای این طرح عظیم ملی شد.